{"id":5526,"date":"2021-06-21T18:00:23","date_gmt":"2021-06-21T18:00:23","guid":{"rendered":"https:\/\/uongofu.com\/?p=5526"},"modified":"2022-08-22T08:22:22","modified_gmt":"2022-08-22T08:22:22","slug":"adabu-za-kwenda-haja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uongofu.com\/en\/adabu-za-kwenda-haja\/","title":{"rendered":"ADABU ZA KWENDA HAJA"},"content":{"rendered":"<h3><span style=\"color: #993300;\">SOMO LA FIQHI<\/span><\/h3>\n<p>Dini ya uislamu imefunza kila kitu,hakuna jambo kubwa wala dogo ila limeelezewa,na katika yaliofunza ni adabu za kwenda haja,ni mambo gani awajibika afanye mwenye kutaka kwenda choni,na ni mambo gani ni haramu na ya chukiza kufanya yote hayo yamefundishwa katika uislamu,na hii ni kuonesha uzuri wa dini hii.<\/p>\n<p>Suali:\u00a0Ni mambo gani awajibika kufanya mwenye kutaka kwenda haja?<\/p>\n<p>Jawabu:\u00a0Mambo Yanayopasa kufanya wakati wa kwenda haja ni haya yafuatayo:<\/p>\n<p>1.\u00a0Kufunika uchi usionekane na watu wakati wa kwenda haja, kwa neno lake Mtume\u00a0\ufdfa:<\/p>\n<p dir=\"rtl\" style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #008000;\">[\u0633\u062a\u0631 \u0645\u0627 \u0628\u064a\u0646 \u0623\u0639\u064a\u0646 \u0627\u0644\u062c\u0646 \u060c \u0648\u0639\u0648\u0631\u0627\u062a \u0628\u0646\u064a \u0622\u062f\u0645 \u060c \u0625\u0630\u0627 \u062f\u062e\u0644 \u0623\u062d\u062f\u0647\u0645 \u0627\u0644\u062e\u0644\u0627\u0621 \u0623\u0646 \u064a\u0642\u0648\u0644 : \u0628\u0633\u0645 \u0627\u0644\u0644\u0647]\u00a0<span style=\"color: #ff6600;\">\u00a0\u0631\u0648\u0627\u0647 \u0627\u0644\u062a\u0631\u0645\u0630\u064a<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000ff;\">[Kuweka kizuizi baina ya macho ya majini na uchi wa binadamu angiapo chooni mmoja wenu ni aseme \u201cBismillah\u201d]\u00a0 \u00a0 \u00a0<span style=\"color: #008000;\">\u00a0[Imepokewa na Tirmidh.]<\/span><\/span><\/p>\n<p>2.\u00a0Kujiepusha asiingiwe na najisi nguoni mwake au mwilini mwake, na akiingiwa na najisi yoyote aioshe. Kwa hadithi iliyothubutu kuwa Mtume wa Mwenyezi Mungu \ufdfa alipita kwenye kaburi mbili na akasema:<\/p>\n<p dir=\"rtl\" style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #008000;\">[ \u0648\u0645\u0627 \u064a\u0639\u0630\u0628\u0627\u0646 \u0641\u064a \u0643\u0628\u064a\u0631 \u061b \u0623\u0645\u0627 \u0623\u062d\u062f\u0647\u0645\u0627 \u0641\u0643\u0627\u0646 \u0644\u0627 \u064a\u0633\u062a\u062a\u0631 \u0645\u0646 \u0627\u0644\u0628\u0648\u0644 ] \u00a0 \u00a0<span style=\"color: #ff6600;\">\u0631\u0648\u0627\u0647 \u0623\u0628\u0648\u062f\u0627\u0648\u062f<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000ff;\">[Hawa wawili wanaadhibiwa. Na hawaadhibiwi kwa jambo kubwa. Ama huyu hakuwa akijihifadhi na mkojo]\u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0<span style=\"color: #008000;\">[Imepokewa na Abu Daud]<\/span><\/span><\/p>\n<p>3.\u00a0Kujiosha kwa maji au kujipangusa kwa mawe, kwa hadithi ya Anas bin Malik t kuwa alisema:<\/p>\n<p dir=\"rtl\" style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #008000;\">\u0643\u0627\u0646 \u0631\u0633\u0648\u0644 \u0627\u0644\u0644\u0647 \u0635\u0644\u0649 \u0627\u0644\u0644\u0647 \u0639\u0644\u064a\u0647 \u0648\u0633\u0644\u0645 : \u064a\u062f\u062e\u0644 \u0627\u0644\u062e\u0644\u0627\u0621 \u0641\u0623\u062d\u0645\u0644 \u0623\u0646\u0627 \u0648\u063a\u0644\u0627\u0645 \u0646\u062d\u0648\u064a \u0625\u062f\u0627\u0648\u0629 \u0645\u0646 \u0645\u0627\u0621 \u0648\u0639\u0646\u0632\u0629 \u0641\u064a\u0633\u062a\u0646\u062c\u064a \u0628\u0627\u0644\u0645\u0627\u0621<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000ff;\">[Mtume \ufdfa alikuwa akiingia chooni, na mimi nikimbebea, pamoja na mtoto kama mimi, chombo cha maji na bakora, akachukua maji akajisafishia nayo]\u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a0<span style=\"color: #008000;\">[Imepokewa na Bukhari na Muslim.]<\/span><\/span><\/p>\n<p>Suali:\u00a0Nimambo Yanayoharamishwa kufanya wakati wa kwenda haja?<\/p>\n<p>Jawabu:\u00a0Mambo yanayohamishwa kufanya wakati wa kwenda haja ni haya yafuatayo:<\/p>\n<p>1.\u00a0Kuelekea kibla au kukipa mgongo wakati wa kwenda haja jangwani. Ama kwenye majengo, lililo bora zaidi ni kuacha kujilazimisha na hilo, kwa kauli yake Mtume\u00a0\ufdfa:<\/p>\n<p dir=\"rtl\" style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #008000;\">\u00a0[\u0625\u0630\u0627 \u0623\u062a\u064a\u062a\u0645 \u0627\u0644\u063a\u0627\u0626\u0637 \u0641\u0644\u0627 \u062a\u0633\u062a\u0642\u0628\u0644\u0648\u0627 \u0627\u0644\u0642\u0628\u0644\u0629 \u0628\u063a\u0627\u0626\u0637 \u0648\u0644\u0627 \u0628\u0648\u0644 \u060c \u0648\u0644\u0627 \u062a\u0633\u062a\u062f\u0628\u0631\u0648\u0647\u0627 \u060c \u0648\u0644\u0643\u0646 \u0634\u0631\u0642\u0648\u0627 \u0623\u0648 \u063a\u0631\u0628\u0648\u0627 ]\u00a0\u00a0<span style=\"color: #ff6600;\">\u00a0\u00a0\u0645\u062a\u0641\u0642 \u0639\u0644\u064a\u0647<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000ff;\">[Mkienda haja kubwa msielekee kibula, na msikipe mgongo kwa kukojoa wala kwa haja kubwa, lakini elekeeni mashariki au magharibi]\u00a0 \u00a0 \u00a0<span style=\"color: #008000;\">\u00a0[Imepokewa na Bukhari na Muslim.]<\/span><\/span><\/p>\n<p>2.\u00a0Kuingia haja kwenye njia ya watu kupita au kwenye kiuvuli na sehemu za wao kukaa. Mtume \ufdfa amesema:<\/p>\n<p dir=\"rtl\" style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #008000;\">[\u0627\u062a\u0651\u064e\u0642\u064f\u0648\u0627 \u0627\u0644\u0644\u0627\u0639\u0650\u0646\u064e\u064a\u0652\u0646\u0650 \u201d \u0642\u064e\u0627\u0644\u064f\u0648\u0627 : \u0648\u064e\u0645\u064e\u0627 \u0627\u0644\u0644\u0627\u0639\u0650\u0646\u064e\u0627\u0646\u0650 \u064a\u064e\u0627 \u0631\u064e\u0633\u064f\u0648\u0644\u064e \u0627\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u0650 \u061f \u0642\u064e\u0627\u0644\u064e : \u0627\u0644\u0651\u064e\u0630\u0650\u064a \u064a\u064e\u062a\u064e\u062e\u064e\u0644\u0651\u064e\u0649 \u0641\u0650\u064a \u0637\u064e\u0631\u0650\u064a\u0642\u0650 \u0627\u0644\u0652\u0645\u064f\u0633\u0652\u0644\u0650\u0645\u0650\u064a\u0646\u064e \u0648\u064e\u0641\u0650\u064a \u0638\u0650\u0644\u0651\u0650\u0647\u0650\u0645\u0652] \u00a0 \u00a0<span style=\"color: #ff6600;\">\u00a0\u0631\u0648\u0627\u0647 \u0645\u0633\u0644\u0645<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000ff;\">[Ogopeni vitu viwili vinavyosababisha mtu kulaniwa. Wakasema: ni vitu gani hivyo ewe mtume wa Mwenyezi Mungu? Akasema: \u201cNi(kitendo cha) yule anayeingia haja kwenye njia ya watu kupita au kwenye kivuli cha watu kukaa]\u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a0<span style=\"color: #008000;\">\u00a0[Imepokewa na Muslim.]<\/span><\/span><\/p>\n<p>3.\u00a0Kuingia na Msahafu chooni, kwa kuwa kitendo hiko kinaonesha dharau kwa Kitabu cha Mwenyezi Mungu Aliyetukuka.<\/p>\n<p>Suali:\u00a0Ni yapi Yanaopendekezwa kufanya wakati wa kwenda haja?<\/p>\n<p>Jawabu:\u00a0Yanayopendekezwa kufanya wakati wa kwenda haja ni haya yafuatayo:<\/p>\n<p>1.\u00a0Kujiepusha na watu wakati wa kwenda haja jangwani<\/p>\n<p>Aseme angiapo chooni:<\/p>\n<p dir=\"rtl\" style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #008000;\">[\u0628\u0633\u0645 \u0627\u0644\u0644\u0647 \u060c \u0627\u0644\u0644\u0647\u0645 \u0625\u0646\u064a \u0623\u0639\u0648\u0630 \u0628\u0643 \u0645\u0646 \u0627\u0644\u062e\u0628\u062b \u0648\u0627\u0644\u062e\u0628\u0627\u0626\u062b]\u00a0 \u00a0 <span style=\"color: #ff6600;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u0631\u0648\u0627\u0647 \u0627\u0644\u0628\u062e\u0627\u0631\u064a \u0648\u0645\u0633\u0644\u0645<\/span><\/span><\/p>\n<p><em>[Kwa jina la Mwenyezi Mungu. Ewe Mwenyezi Mungu! Mimi najilinda kwako kutokana na Mashetani wa kiume na wa kike]<\/em>\u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0[Imepokewa na Bukhari na Muslim.]<\/p>\n<p>2.\u00a0Kutanguliza mguu wa kushoto angiapo chooni na mguu wa kulia atokapo.<\/p>\n<p>Aseme anapotoka:<\/p>\n<p dir=\"rtl\" style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #008000;\">[\u063a\u0641\u0631\u0627\u0646\u0643]\u00a0 \u00a0<span style=\"color: #ff6600;\">\u00a0\u0631\u0648\u0627\u0647 \u0623\u0628\u0648\u062f\u0627\u0648\u062f<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000ff;\"><em>[Naomba msamaha wako.]<\/em>\u00a0\u00a0 \u00a0 \u00a0 <span style=\"color: #008000;\">[Imepokewa na Abu Daud.]<\/span><\/span><\/p>\n<p>Suali: Ni yapi Yanao chukiza kufanya wakati wa kwenda haja:<\/p>\n<p>Jawabu:\u00a0Yanao chukiza kufanya wakati wa kwenda haja ni haya:<br \/>\n<span style=\"color: #ff6600;\">1.<\/span>\u00a0Kusema wakati wa kwenda haja (chooni) au kuzungumza na watu isipokuwa kwa haja (dharura).<\/p>\n<p dir=\"rtl\" style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #008000;\">\u00a0\u0639\u0646 \u0627\u0628\u0646 \u0639\u0645\u0631 \u0642\u0627\u0644 [\u0645\u0631 \u0631\u062c\u0644 \u0639\u0644\u0649 \u0627\u0644\u0646\u0628\u064a \u0635\u0644\u0649 \u0627\u0644\u0644\u0647 \u0639\u0644\u064a\u0647 \u0648\u0633\u0644\u0645 \u0648\u0647\u0648 \u064a\u0628\u0648\u0644 \u0641\u0633\u0644\u0645 \u0639\u0644\u064a\u0647 \u0641\u0644\u0645 \u064a\u0631\u062f \u0639\u0644\u064a\u0647]\u00a0\u00a0\u00a0<span style=\"color: #ff6600;\">\u0631\u0648\u0627\u0647 \u0645\u0633\u0644\u0645<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000ff;\">Kutoka kwa \u00a0Ibn Umar kwamba\u00a0[mtu mmoja alipita kwa Mtume \ufdfa naye yuwakojoa, akamsalimia Mtume, asimrudishie salamu] \u00a0\u00a0 \u00a0<span style=\"color: #008000;\">\u00a0[Imepokewa na Muslim.]<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff6600;\">2.<\/span>\u00a0Kuingia chooni na kitu chochote chenye utajo wa Mwenyezi Mungu aliyetukuka, isipokuwa akichelea kuwa kitaibwa na mfano wake, kwa kuwa Mtume \ufdfa alikuwa akiingia chooni akiiweka pete yake.<\/p>\n<p><span style=\"color: #ff6600;\">3.\u00a0<\/span>Kushika tupu kwa mkono wa kulia au kutamba au kupangusa kwa mawe kutumia huo mkono, kwa kauli ya Mtume\u00a0\ufdfa:<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #008000;\">\u0644\u0627 \u064a\u064f\u0645\u0633\u0650\u0643\u0646 \u0623\u062d\u062f\u0643\u0645 \u0630\u0643\u0631\u0647 \u0628\u064a\u0645\u064a\u0646\u0647 \u0648\u0647\u0648 \u064a\u0628\u0648\u0644 \u060c \u0648\u0644\u0627 \u064a\u062a\u0645\u0633\u062d \u0645\u0646 \u0627\u0644\u062e\u0644\u0627\u0621 \u0628\u064a\u0645\u064a\u0646\u0647 \u060c \u0648\u0644\u0627 \u064a\u062a\u0646\u0641\u0633 \u0641\u064a \u0627\u0644\u0625\u0646\u0627\u0621]\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0<span style=\"color: #ff6600;\">\u0631\u0648\u0627\u0647 \u0627\u0644\u0628\u062e\u0627\u0631\u064a<\/span>]<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000ff;\">[Asishike mmoja wenu dhakari (tupu ya mbele) yake kwa mkono wa kulia wake akiwa yuwakojoa wala asijipanguse kwa mkono wake wa kulia baada ya kwenda haja wala asivuvie kwenye chombo]\u00a0 \u00a0\u00a0<span style=\"color: #008000;\">[Imepokewa na Bukhari na Muslim.]<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff6600;\">4.<\/span>\u00a0Kukojoa kwenye mpasuko na pango ili asidhuriwe na wadudu wanaotembea au adhuriwe na wao.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>SOMO LA FIQHI Dini ya uislamu imefunza kila kitu,hakuna jambo kubwa wala dogo ila limeelezewa,na katika yaliofunza ni adabu za kwenda haja,ni mambo gani awajibika afanye mwenye kutaka kwenda choni,na ni mambo gani ni haramu na ya chukiza kufanya yote hayo yamefundishwa katika uislamu,na hii ni kuonesha uzuri wa dini hii. Suali:\u00a0Ni mambo gani awajibika [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":2,"featured_media":14491,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"give_campaign_id":0,"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"footnotes":""},"categories":[68],"tags":[],"class_list":["post-5526","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mlango-wa-twahara"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uongofu.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5526","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uongofu.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uongofu.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uongofu.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uongofu.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5526"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/uongofu.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5526\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14509,"href":"https:\/\/uongofu.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5526\/revisions\/14509"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uongofu.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14491"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uongofu.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5526"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uongofu.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5526"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uongofu.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5526"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}