{"id":4668,"date":"2021-06-17T08:30:47","date_gmt":"2021-06-17T08:30:47","guid":{"rendered":"https:\/\/uongofu.com\/?p=4668"},"modified":"2021-12-15T15:50:02","modified_gmt":"2021-12-15T15:50:02","slug":"haki-za-jirani","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uongofu.com\/en\/haki-za-jirani\/","title":{"rendered":"HAKI ZA JIRANI"},"content":{"rendered":"<h2 dir=\"LTR\"><span style=\"color: #993300;\"><strong>HAKI ZA JIRANI<\/strong><\/span><\/h2>\n<p>Kila Muislamu anahitaji kujua jambo ambalo Jibril (A.S) hakuacha kumuusia Mtume\u00a0\ufdfa\u00a0kuhusu jirani mpaka akadhani ana haki ya kurithi.<\/p>\n<p>Jirani ana haki zinapaswa kulindwa na hizo haki za jirani huyo ni sawa awe Muislamu au Kafiri, mwema au muovu, rafiki au adui aliyekuwa karibu au mbali. Na kila mmoja ana daraja kuliko mwingine inazidi au inapungua kutokana na ukaribu wake, dini yake, tabia yake na ukaribu wake. Uislamu umeusia kuhusu jirani na kuhifadhi haki zake ambazo hazijatambuliwa na kanuni. Amesema Mwenyezi Mungu\u00a0\ufdfb\u00a0:<\/p>\n<p dir=\"rtl\" style=\"text-align: right;\"><span style=\"color: #008000;\">{\u0648\u064e\u0627\u0639\u0652\u0628\u064f\u062f\u064f\u0648\u0627 \u0627\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u064e \u0648\u064e\u0644\u064e\u0627 \u062a\u064f\u0634\u0652\u0631\u0650\u0643\u064f\u0648\u0627 \u0628\u0650\u0647\u0650 \u0634\u064e\u064a\u0652\u0626\u064b\u0627 \u06d6 \u0648\u064e\u0628\u0650\u0627\u0644\u0652\u0648\u064e\u0627\u0644\u0650\u062f\u064e\u064a\u0652\u0646\u0650 \u0625\u0650\u062d\u0652\u0633\u064e\u0627\u0646\u064b\u0627 \u0648\u064e\u0628\u0650\u0630\u0650\u064a \u0627\u0644\u0652\u0642\u064f\u0631\u0652\u0628\u064e\u0649\u0670 \u0648\u064e\u0627\u0644\u0652\u064a\u064e\u062a\u064e\u0627\u0645\u064e\u0649\u0670 \u0648\u064e\u0627\u0644\u0652\u0645\u064e\u0633\u064e\u0627\u0643\u0650\u064a\u0646\u0650 \u0648\u064e\u0627\u0644\u0652\u062c\u064e\u0627\u0631\u0650 \u0630\u0650\u064a \u0627\u0644\u0652\u0642\u064f\u0631\u0652\u0628\u064e\u0649\u0670 \u0648\u064e\u0627\u0644\u0652\u062c\u064e\u0627\u0631\u0650 \u0627\u0644\u0652\u062c\u064f\u0646\u064f\u0628\u0650}<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000ff;\"><em>[Muabuduni Mwenyezi Mungu wala msimshirikishe na chochote. Na wafanyieni wema wazazi wawili na jamaa na mayatima na masikini na jirani wa karibu na jirani wa mbali,]<\/em>\u00a0[Al-Nnisaa:36]<\/span><\/p>\n<p>Amepokea Ibn \u2018Umar, amesema Mtume\u00a0\ufdfa:<\/p>\n<p dir=\"rtl\" style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #008000;\">[\u0645\u0627 \u0632\u0627\u0644 \u062c\u0628\u0631\u064a\u0644 \u0639\u0644\u064a\u0647 \u0627\u0644\u0633\u0644\u0627\u0645 \u064a\u0648\u0635\u064a\u0646\u064a \u0628\u0627\u0644\u062c\u0627\u0631 \u062d\u062a\u0649 \u0638\u0646\u0646\u062a \u0623\u0646\u0647 \u0633\u064a\u0648\u0631\u062b\u0647]\u00a0 \u00a0<span style=\"color: #ff6600;\">\u0631\u0648\u0627\u0647 \u0627\u0644\u0628\u062e\u0627\u0631\u064a \u0648\u0645\u0633\u0644\u0645<\/span><\/span><\/p>\n<p>[Hakuacha Jibril kuniusia kuhusu jirani mpaka nikadhani kuwa jirani atarithi].\u00a0[Imepokewa na Bukhari na Muslim]<\/p>\n<p>Na Amepokea Abu Huraira hadithi kutoka kwa Mtume\u00a0\ufdfa\u00a0akisema:<\/p>\n<p dir=\"rtl\" style=\"text-align: right;\"><span style=\"color: #008000;\">\u0645\u0646 \u0643\u0627\u0646 \u064a\u0624\u0645\u0646 \u0628\u0627\u0644\u0644\u0647 \u0648\u0627\u0644\u064a\u0648\u0645 \u0627\u0644\u0622\u062e\u0631 \u060c \u0641\u0644\u064a\u0642\u0644 \u062e\u064a\u0631\u0627 \u0623\u0648 \u0644\u064a\u0635\u0645\u062a \u060c \u0648\u0645\u0646 \u0643\u0627\u0646 \u064a\u0624\u0645\u0646 \u0628\u0627\u0644\u0644\u0647 \u0648\u0627\u0644\u064a\u0648\u0645 \u0627\u0644\u0622\u062e\u0631 \u060c \u0641\u0644\u064a\u0643\u0631\u0645 \u062c\u0627\u0631\u0647\u00a0 \u00a0 \u00a0 <span style=\"color: #ff6600;\">\u00a0\u0631\u0648\u0627\u0647 \u0627\u0644\u0628\u062e\u0627\u0631\u064a \u0648\u0645\u0633\u0644\u0645<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000ff;\">[Mwenye kumuamini Mwenyezi Mungu na siku ya mwisho azungumze mambo ya kheri au anyamaze, na anayemuamini Mwenyezi Mungu na siku ya mwisho amkirimu jirani yake].\u00a0 \u00a0\u00a0<span style=\"color: #008000;\">[Imepokewa na Bukhari na Muslim]<\/span><\/span><br \/>\nAmesema Sheikh Abu Muhammad: Kuhifadhi haki ya jirani ni katika kukamilika kwa Imani. Na watu katika zama za jahilia walikuwa wakihifadhi haki za jirani na wakiusia kwa kuwafanyia wema mfano kumpa zawadi, kumtolea salamu, kumuonyesha uso wa furaha na kujua hali yake na kumsaidia anacho kihitaji.<\/p>\n<p>Amepokea Abu Huraira: \u2018 Haki za Muislamu juu ya Muislamu mwenzake ni sita:-<br \/>\nKumsalimia anapokutana naye<br \/>\nKuitikia mwito anapokuita<br \/>\nKupokea nasaha anapokuusia<br \/>\nKumrehemu anapo chemua<br \/>\nKumtembelea anapokuwa mgonjwa<br \/>\nKufuata jeneza lake anapo kufa<\/p>\n<p><span style=\"color: #993300;\">TAHADHARI NA KUWAUDHI MAJIRANI<\/span><\/p>\n<p>Ndugu Muislamu ni haramu kuudhi majirani. Mtume\u00a0\ufdfa\u00a0amesema:<\/p>\n<p dir=\"rtl\" style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #008000;\">[\u0645\u064e\u0646\u0652 \u0643\u064e\u0627\u0646\u064e \u064a\u064f\u0624\u0652\u0645\u0650\u0646\u064f \u0628\u0627\u0644\u0644\u064e\u0651\u0647\u0650 \u0648\u064e\u0627\u0644\u0652\u064a\u064e\u0648\u0652\u0645\u0650 \u0627\u0644\u0622\u062e\u0650\u0631\u0650\u060c \u0641\u064e\u0644\u0627 \u064a\u064f\u0624\u0652\u0630\u0650 \u062c\u064e\u0627\u0631\u064e\u0647\u064f]\u00a0 \u00a0<span style=\"color: #ff6600;\"> \u0631\u0648\u0627\u0647 \u0627\u0644\u0628\u062e\u0627\u0631\u064a \u0648\u0645\u0633\u0644\u0645<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000ff;\">[Mwenye kumuamini Mwenyezi Mungu na siku ya mwisho basi asiudhi jirani zake].\u00a0\u00a0<span style=\"color: #008000;\">[Imepokewa na Bukhari na Muslim]<\/span><\/span><\/p>\n<p>Imepokewa na Shureyh amesema\u00a0\ufdfa:<\/p>\n<p dir=\"rtl\" style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #008000;\">[\u0648\u0627\u0644\u0644\u0647 \u0644\u0627 \u064a\u0624\u0645\u0646\u060c \u0648\u0627\u0644\u0644\u0647 \u0644\u0627 \u064a\u0624\u0645\u0646\u060c \u0648\u0627\u0644\u0644\u0647 \u0644\u0627 \u064a\u0624\u0645\u0646\u060c \u0642\u064a\u0644: \u0645\u0646 \u064a\u0627 \u0631\u0633\u0648\u0644 \u0627\u0644\u0644\u0647\u061f \u0642\u0627\u0644: [\u0627\u0644\u0630\u064a \u0644\u0627 \u064a\u0623\u0645\u0646 \u062c\u0627\u0631\u0647 \u0628\u0648\u0627\u0626\u0642\u0647]\u00a0 \u00a0<span style=\"color: #ff6600;\">\u0645\u062a\u0641\u0642 \u0639\u0644\u064a\u0647<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000ff;\">[Naapa kwa Mwenyezi Mungu Haamini! Haamini! Haamini! Akaulizwa: Nani ewe Mtume wa Mwenyezi Mungu? Akasema: Ni yule ambaye kwamba majirani zake hawasalimiki na shari zake].\u00a0\u00a0<span style=\"color: #008000;\">[Imepokewa na Bukhari na Muslim].<\/span><\/span><br \/>\nMiongoni mwa sura za kuwaudhi majirani ni kuwaudhi watoto wake, kuchezea milki yake kuinua sauti kama ya nyimbo na kumpangisha mtu asiyeridhika nae.<br \/>\nNa kuwaudhi majirani kama kuwafanyia khiyana, kuwachunguza, kufuatilia aibu yake, kuangalia maharimu zake, kupitia dirisha lake au kumtembelea mke wake. Imetolewa onyo kali kutoka kwa Mtume \ufdfa kwa mwenye kufuatilia aibu za jirani zake, Ibnu Masoud asema nilimuliza Mtume\u00a0\ufdfa\u00a0Ni dhambi gani kubwa? Mtume akasema:<\/p>\n<p dir=\"rtl\" style=\"text-align: right;\"><span style=\"color: #008000;\">[\u0623\u0646 \u062a\u062c\u0639\u0644 \u0644\u0644\u0647 \u0646\u062f\u0651\u0627\u064b \u0648\u0647\u0648 \u062e\u0644\u0642\u0643\u060c \u0642\u0644\u062a: \u0625\u0646 \u0630\u0644\u0643 \u0644\u0639\u0638\u064a\u0645 . \u0642\u0644\u062a: \u062b\u0645 \u0623\u064a \u061f \u0642\u0627\u0644: \u0648\u0623\u0646 \u062a\u0642\u062a\u0644 \u0648\u0644\u062f\u0643 \u062a\u062e\u0627\u0641 \u0623\u0646 \u064a\u0637\u0639\u0645 \u0645\u0639\u0643\u060c \u0642\u0644\u062a: \u062b\u0645 \u0623\u064a \u061f \u0642\u0627\u0644: \u0623\u0646 \u062a\u0632\u0627\u0646\u064a \u062d\u0644\u064a\u0644\u0629 \u062c\u0627\u0631\u0643 ]\u00a0 \u00a0 <span style=\"color: #ff6600;\">\u00a0\u0645\u062a\u0641\u0642 \u0639\u0644\u064a\u0647<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000ff;\">[Ni kumjalia Mwenyezi Mungu, mshirika hali yakuwa yeye ndie aliekuumba]\u00a0nikasema: bila shak hili ni jambo kubwa\u00a0 nikasema\u00a0kisha\u00a0ni dhambi gani? Akasema Mtume: ni\u00a0[kumuua mtoto wako kwa kuchelea kutomlisha,]\u00a0nikasema kisha ni dhambi gani? Akasema\u00a0[Ni kuzini na mke wajirani yako\u201d. ]\u00a0 \u00a0<span style=\"color: #008000;\">\u00a0[Imepokewa na Bukhari na Muslim].<\/span><\/span><\/p>\n<p>Amesema Mtume \ufdfa:<\/p>\n<p dir=\"rtl\" style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #008000;\">[\u0644\u0623\u064e\u0646\u0652 \u064a\u064e\u0632\u0652\u0646\u0650\u064a\u064e \u0627\u0644\u0631\u0651\u064e\u062c\u064f\u0644\u064f \u0628\u0650\u0639\u064e\u0634\u0652\u0631\u0650 \u0646\u0650\u0633\u0652\u0648\u064e\u0629\u064d \u060c \u0623\u064e\u064a\u0652\u0633\u064e\u0631\u064f \u0639\u064e\u0644\u064e\u064a\u0652\u0647\u0650 \u0645\u0650\u0646\u0652 \u0623\u064e\u0646\u0652 \u064a\u064e\u0632\u0652\u0646\u0650\u064a\u064e \u0628\u0650\u0627\u0645\u0652\u0631\u064e\u0623\u064e\u0629\u0650 \u062c\u064e\u0627\u0631\u0650\u0647\u0650]\u00a0 \u00a0 <span style=\"color: #ff6600;\">\u00a0\u0631\u0648\u0627\u0647 \u0627\u0644\u0628\u062e\u0627\u0631\u064a \u0641\u064a \u0623\u062f\u0628 \u0627\u0644\u0645\u0641\u0631\u062f<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000ff;\">[Kuzini mtu na wanawake kumi ni (dhambi zake) ni nyepesi kuliko kuzini na mwanamke wa jirani yake].\u00a0 \u00a0\u00a0<span style=\"color: #008000;\">[Imepokewa na Bukhari katika Adabul Mufrad]<\/span><\/span><br \/>\nTumuogopeni Mwenyezi Mungu, kukhini Majirani ima kwa kuwapigia simu au kwa njia ya ujumbe au kwa njia ya kuangaliana. Amesema Mwenyezi Mungu\u00a0\ufdfb:<\/p>\n<p dir=\"rtl\" style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #008000;\">{\u0648\u064e\u0627\u0644\u0651\u064e\u0630\u0650\u064a\u0646\u064e \u064a\u064f\u0624\u0652\u0630\u064f\u0648\u0646\u064e \u0627\u0644\u0652\u0645\u064f\u0624\u0652\u0645\u0650\u0646\u0650\u064a\u0646\u064e \u0648\u064e\u0627\u0644\u0652\u0645\u064f\u0624\u0652\u0645\u0650\u0646\u064e\u0627\u062a\u0650 \u0628\u0650\u063a\u064e\u064a\u0652\u0631\u0650 \u0645\u064e\u0627 \u0627\u0643\u0652\u062a\u064e\u0633\u064e\u0628\u064f\u0648\u0627 \u0641\u064e\u0642\u064e\u062f\u0650 \u0627\u062d\u0652\u062a\u064e\u0645\u064e\u0644\u064f\u0648\u0627 \u0628\u064f\u0647\u0652\u062a\u064e\u0627\u0646\u064b\u0627 \u0648\u064e\u0625\u0650\u062b\u0652\u0645\u064b\u0627 \u0645\u0651\u064f\u0628\u0650\u064a\u0646\u064b\u0627}\u00a0 \u00a0 \u00a0\u0627\u0644\u0623\u062d\u0632\u0627\u0628:58<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000ff;\"><em>[Na wale wanao waudhi Waumini wanaume na wanawake pasina wao kufanya kosa lolote, bila ya shaka wamebeba\u00a0<\/em><em>dhulma kubwa na dhambi zilio dhaahiri.]<\/em>\u00a0 \u00a0\u00a0[Al Ahzaab:58]<\/span><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>HAKI ZA JIRANI Kila Muislamu anahitaji kujua jambo ambalo Jibril (A.S) hakuacha kumuusia Mtume\u00a0\ufdfa\u00a0kuhusu jirani mpaka akadhani ana haki ya kurithi. Jirani ana haki zinapaswa kulindwa na hizo haki za jirani huyo ni sawa awe Muislamu au Kafiri, mwema au muovu, rafiki au adui aliyekuwa karibu au mbali. Na kila mmoja ana daraja kuliko mwingine [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":2,"featured_media":9077,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"give_campaign_id":0,"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"footnotes":""},"categories":[98],"tags":[],"class_list":["post-4668","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sehemu-ya-jamii"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uongofu.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4668","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uongofu.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uongofu.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uongofu.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uongofu.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4668"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/uongofu.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4668\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12223,"href":"https:\/\/uongofu.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4668\/revisions\/12223"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uongofu.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9077"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uongofu.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4668"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uongofu.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4668"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uongofu.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4668"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}